بهترین قرص برای تیک عصبی چیست؟
درمان تیک عصبی امری پیچیده و نیازمند بررسی تخصصی توسط پزشک اعصاب و روان است. پزشک با بررسی علت ایجاد تیک، راهکارهای درمانی و قرص مناسب را بر اساس سن بیمار و شدت علائم تجویز میکند. در این مقاله ضمن بررسی روشهای نوین، به معرفی داروهای شاخصی نظیر ریسپریدون، آریپیپرازول و کلونیدین و همچنین نقش مکملها و ویتامینهای موثر در کاهش تیک میپردازیم.
تیک عصبی چیست و چه زمانی به دارو نیاز دارد؟
تیک عصبی شامل حرکات یا صداهای ناگهانی، سریع و تکرار شونده هستند که فرد آگاهی کمی روی آنها دارد. برخی افراد تیک عصبی را با خارش مقایسه میکنند. همان طور که میتوانید مدتی جلوی خاراندن بدن را بگیرید، اما در نهایت مجبور به انجام آن هستید، تیک عصبی نیز با فشاری درونی همراه است که در نهایت فرد فقط با انجام آن تخلیه میشود.
تیکهای عصبی معمولا گذرا هستند و در کودکان، بهویژه پسران، شایعترند و در کمتر از یک سال برطرف میشوند. اما اگر بیش از یک سال تداوم داشته باشند، به آن تیک عصبی مزمن میگویند.
همه انواع تیکها به قرص و دارو نیاز ندارند. بسیاری از موارد به ویژه کودکان با رفتاردرمانی مدیریت میشود. اما اگر این رویکردها پاسخگو نباشد و کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد، آن زمان دارو تجویز میشود.
دستهبندی داروهای رایج برای درمان تیک عصبی
باید بدانید دارویی که تیک عصبی را کاملا حذف کند وجود ندارد. هدف اصلی از تجویز این قبیل داروها، کاهش تعداد و شدت تیکها است؛ بهطوری که فرد کارهای روزمره خود را بدون آزار انجام دهد. معمولا داروهایی که برای درمان تیک عصبی تجویز میشوند، در یکی از دستههای دارویی زیر قرار دارند.
1. داروهای آنتیسایکوتیک
این داروها با تاثیر روی گیرندههای دوپامین در مغز، قدرت کنترل حرکات را افزایش میدهند. برخی از این داروها به دلیل عوارضی که ایجاد میکردند مانند خواب آلودگی در حال حاضر کمتر تجویز میشوند. نسل جدید این داروها با نام آنتیسایکوتیکهای آتیپیک گزینه محبوبتری هستند. برخی از داروهای رایج عبارتند از:
- هالوپریدول
- پیموزاید
- ریسپریدون
- آریپیپرازول
2. داروهای مهارکننده دوپامین
داروهایی مانند تتراپنازین به جای مسدود کردن گیرندههای دوپامین، میزان ذخیره و آزادسازی این ماده را در مغز کاهش میدهند و از این طریق تیکهای عصبی را کنترل میکنند.
3. داروهای ضد فشار خون
شاید عجیب به نظر برسد اما برخی از داروهای فشار خون اثرات بسیار خوبی بر کنترل تیکهای خفیف تا متوسط دارند، به ویژه اگر بیمار همزمان به بیش فعالی مبتلا باشد. برخی از داروهای این گروه عبارتند از:
- کلونیدین
- گوانفاسین
بهترین قرص برای تیک عصبی ناشی از استرس و اضطراب
معمولا تیک در زمان استرس زیاد مانند شبهای امتحان یا جلسات کاری به شدت تشدید میشود. در این موارد اغلب علت تیک با اختلالات اضطرابی یا وسواس همراه است. برای تیکهای ناشی از اضطراب، معمولا پزشک به جای تمرکز مستقیم بر عضلات، بر آرامسازی سیستم عصبی مرکزی تمرکز میکند. به طوریکه ممکن است داروهای ضد اضطراب و آرامبخشها را تجویز کند.
از جمله رایجترین داروهای این گروه، داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین هستند. این داروها با افزایش سطح سروتونین در مغز، افکار وسواسی و تنشهای درونی را کاهش میدهند. وقتی ذهن فرد از فشارهای وسواسی رها شود، نیاز درونی برای انجام تیک به شکل قابل ملاحظهای کاهش مییابد.
داروهای شاخص این گروه عبارتند از:
بنزودیازپینها مانند کلونازپام و لورازپام، از دیگر داروهای موثر در کنترل تیکهای عصبی هستند که به عنوان آرامبخش شناخته میشوند. این داروها با اتصال به گیرندههای گابا (GABA) در مغز عمل میکنند. گابا اصلیترین پیامرسان عصبی مهارکننده در سیستم عصبی مرکزی است که وظیفه آرامسازی نورونها را بر عهده دارد.
داروهای بنزو با تقویت اثر این ماده، حساسیت سلولهای عصبی را کم کرده و مانع از ارسال پیامهای ناگهانی برای انقباض عضلات میشوند. نتیجه این فرایند، کاهش فشار درونی برای انجام تیک و شل شدن عضلات درگیر است.
درمانهای مکمل و ویتامینهای موثر در کاهش تیک عصبی
بسیاری از خانوادهها و افرادی که با تیک عصبی دست و پنجه نرم میکنند، ترجیح میدهند قبل از شروع داروهای شیمیایی، مکملهای تقویتی و گیاهی را امتحان کنند. این قبیل داروها اگرچه جایگزین قرصهای شیمیایی نیستند اما با تقویت سیستم عصبی، آستانه تحمل بدن را در برابر استرس بالا برده و از تیکهای ناشی از کمبود مواد مغذی جلوگیری میکنند.